درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس چهارم

شب بود. پویا، توماس، محسن و علیرضا در سالن هتل نشسته بودند و عکس‌هایی را که گرفته بودند تماشا می‌کردند. علیرضا گفت: چه عکس‌های خوبی گرفته‌ام! دلم می‌خواهد آنها را به دوستانم نشان بدهم. پویا گفت: چنین آثار تاریخی که این قدر قدیمی هستند، فقط ممکن است در چند کشور دنیا وجود داشته باشد. چه خوب است که از آنها محافظت شود. بعد هم ادامه داد: گردشگران هنگام بازدید از آثار تاریخی باید مراقب باشند که به آنها آسیبی نزنند. مثلاً روی آنها یادگاری ننویسند. توماس گفت: راستی، تا آنجا که من مطالعه کرده‌ام، حکومت هخامنشیان به دست اسکندر مقدونی از بین رفته است.

پویا توضیح داد: هخامنشیان بیش از دویست سال بر ایران حکومت کردند. آنها در اواخر حکومتشان، به دلیل اختلاف‌های داخلی و بی‌لیاقتی شاهان ضعیف شده بودند. در این زمان، اسکندر به ایران حمله کرد. او پادشاه یونان و مقدونیه بود و آرزو داشت همه‌ی جهان را تصرّف کند.

در زمان حمله‌ی اسکندر، ایرانیان در برابر آنها ایستادگی کردند امّا با وجود همه‌ی تلاش‌ها، کشور به دست بیگانگان افتاد. یکی از فرماندهان شجاع ایرانی آریو برزن بود که تا آخرین نفس با سپاه دشمن جنگید و سرانجام کشته شد. جانشینان اسکندر بر کشور حاکم شدند و حکومت سلوکیان را تشکیل دادند. سلوکیان سعی کردند آداب و رسوم و خط و زبان یونانی‌ها را در ایران رواج دهند.

محسن گفت: چقدر بد! و پویا ادامه داد: البتّه، بعدها پارت‌ها بیگانگان را از ایران بیرون راندند.

علیرضا پرسید: چطور؟ پویا پاسخ داد: مردم ایران حکومت بیگانگان را نمی‌پذیرفتند و سال‌ها با آنها مبارزه می‌کردند. پارت‌ها گروهی دیگر از آریایی‌ها بودند که حکومت اشکانیان را به وجود آوردند.

در زمان مهرداد دوم، پادشاه اشکانی، ایران به کشوری بسیار پهناور و قدرتمند تبدیل شد.

در آن زمان، امپراتوری ایران با کشور روم همسایه بود و پادشاهان رومی قصد داشتند ایران را تصرّف کنند. به همین دلیل، بین آنها و اشکانیان جنگ‌های زیادی درگرفت.

البتّه در بیشتر این جنگ ها رومی‌ها شکست خوردند. پارت‌ها در فنون جنگی و اسب‌سواری و تیراندازی بسیار ماهر بودند.

برای مثال، در یکی از جنگ‌ها سورنا، سردار شجاع اشکانی، کِراسوس، سردار رومی، را شکست داد. در این جنگ کراسوس کشته شد.

توماس به پویا گفت: راستی، آن مجسّمه‌ای که در تهران در موزه‌ی ایران باستان دیدیم و دست راستش از بین رفته بود، از آثار دوره‌ی اشکانیان است؟

پویا گفت: بله، آن مجسّمه‌ی مرد پارتی است. سپس رو به بچّه‌ها کرد و گفت: بهتر است همگی برویم بخوابیم. فردا صبح زود به همدان بر می‌گردیم.